directamain tar il cuntegn

La separaziun da las pussanzas

En Svizra è la pussanza en ils mauns da trais differentas autoritads. L'emprima exequescha la pussanza executiva, la segunda la pussanza legislativa e la terza la giudicativa.

La Svizra ha introducì la separaziun da las pussanzas cun la Constituziun federala l'onn 1848. Questa separaziun da las pussanzas impedescha la concentraziun da la pussanza tar singulas persunas u instituziuns ed evitescha l'abus da la pussanza. Ina persuna dastga appartegnair il medem mument mo ad ina da las trais pussanzas statalas.

Executiva: exequir leschas

Il Cussegl federal è la regenza da la Svizra. El maina las fatschentas currentas e realisescha las leschas ch'èn vegnidas concludidas dal parlament. Mintga commembra e mintga commember dal Cussegl federal maina in departament. Ensemen cun la Chanzlia federala furman ils set departaments l'administraziun federala.

La regenza svizra

Legislativa: concluder leschas

Il parlament consista dal Cussegl naziunal (200 commembras e commembers, repartids tenor chantuns tut tenor lur dumber d'abitantas e d'abitants) e dal Cussegl dals chantuns (46 commembras e commembers, mintgamai dus per chantun ed in per ils mezs chantuns). Las duas chombras han ils medems dretgs; ensemen furman ellas l'Assamblea federala plenara. Il parlament decretescha leschas e surveglia la gestiun dal Cussegl federal e dal Tribunal federal. Las commembras ed ils commembers dal parlament vegnan elegids dal pievel e ston render pled e fatg al pievel.

Parlament svizzer

Giudicativa: far dretgira

Il Tribunal federal è la dretgira suprema da la Svizra. El procura ch'il dretg vegnia applitgà en moda e maniera unitara e protegia ils dretgs da las burgaisas e dals burgais. Ultra da quai decida el sco instanza superiura davart dispitas giuridicas tranter las burgaisas ed ils burgais ed il stadi ubain tranter la Confederaziun ed ils chantuns.

Las dretgiras da la Svizra

La separaziun da las pussanzas sin tut ils plauns statals

La separaziun da la legislativa, da l'executiva e da la giudicativa na vala betg mo sin plaun federal, mabain e sin il plaun chantunal e communal. Er qua duai vegnir impedida la concentraziun da la pussanza tar singulas persunas u instituziuns e duai vegnir evità l'abus da la pussanza.

Tge fa la regenza chantunala?
Tge fa il parlament chantunal?
Las dretgiras da la Svizra

Ulteriuras infurmaziuns davart la separaziun da las pussanza:

Civicampus.ch – La separaziun da las pussanzas