Las autoritads svizras online

directamain tar il cuntegn

Malsognas transmessas dals raischens – co sa proteger?

Ils raischens pon transmetter differents agents patogens. Las duas malsognas las pli frequentas èn:

  • la borreliosa/malsogna da Lyme e
  • l’encefalitis da zeccas (FSME), er numnada l’encefalitis transmessa da zeccas.

Ristga d’exposiziun

Ils raischens prefereschan ils guauds da feglia cun chagliom spess, ils urs dal guaud e las vias da guaud. Els vivan sin plantas bassas (fin 1,5 m) e sa laschan crudar sin animals da sang chaud (umans u animals) che van sperasvi. La spezia da raischens la pli derasada en Svizra è la setga (ixodes ricinus).

Borreliosa/malsogna da Lyme

Tut las regiuns, en las qualas i dat raischens, valan sco zonas da ristga per la borreliosa.

Encefalitis da zeccas (FSME)

L’entira Svizra, cun excepziun dals chantuns Genevra e Tessin, vala sco zona da ristga.

Mesiras da prevenziun

Uschia As protegis Vus cunter ils raischens:

  • purtar chautschas lungas e chalzers serrads (metter las soccas sur las chautschas), vestgadira clera facilitescha da chattar ils raischens;
  • springir cun in spray cunter raischens la vestgadira, ils chalzers e las parts dal corp che pon vegnir en contact cun l’erva e cun bostgam;
  • evitar il chagliom;
  • examinar l’entir corp e la vestgadira suenter avair passentà temp en il liber.

Borreliosa/malsogna da Lyme

I na dat nagina vaccinaziun cunter la borreliosa. Questa malsogna è pli frequenta che la FSME e po vegnir tractada cun antibioticums.

Encefalitis da zeccas (FSME)

I dat ina vaccinaziun cunter la FSME che l’Uffizi federal da sanadad publica recumonda a tut las persunas, en general a partir da 6 onns, ch’abiteschan u passentan ina part da lur temp en in territori da ristga (l’entira Svizra, cun excepziun dals chantuns Genevra e Tessin). La vaccinaziun n’è betg necessaria per persunas che n’han nagina ristga d’exposiziun (guardar survart). Per che la vaccinaziun saja efficazia, sto ella vegnir fatga gia pliras emnas avant l’exposiziun a raischens. Ils custs da questa vaccinaziun vegnan surpigliads u da l’assicuranza obligatorica per la tgira da malsauns (main la resalva persunala e la franschisa) u da la patruna resp. dal patrun (en cas d’ina exposiziun causa la professiun). I n’exista nagin tractament specific da questa malsogna.

Sintoms ed autras infurmaziuns

Co prender davent in raischen?

  • Damai ch’ins na percorscha savens betg las piztgadas da raischens, duess ins examinar minuziusamain l’entir corp e la vestgadira suenter avair passentà temp en il liber.
  • Ils animals da chasa (p.ex. chauns, giats u chavals) duessan medemamain vegnir examinads.
  • Ils raischens ston vegnir prendids davent uschè svelt sco pussaivel. Il meglier èsi d’als tschiffar directamain sur la pel cun agid d’ina pincetta fina u d’ina zanga da raischens e d’als trair or verticalmain en moda constanta. Alura èsi da dischinfectar il lieu da la piztgada e da nudar la data.
  • En cas da fevra u d’auters sintoms suenter ina piztgada d’in raischen, duess ins ir tar la media u tar il medi.

Raischens! Tge far? Ina app gida.

L’applicaziun da la Scola auta da scienzas applitgadas Turitg gida da sa proteger cunter piztgadas da raischens e d’agir en moda correcta suenter ina piztgada. Ella è disponibla gratuitamain per iOS e per Android.

Infurmaziun supplementara

Tenor la giurisdicziun vala ina piztgada d’in raischen sco accident. Sche Vus avais in’assicuranza d’accidents, stuais Vus – en cas che Vus visitais ina media u in medi – annunziar là la piztgada.