directamain tar il cuntegn

Tge che capita cun il cedel electoral, suenter che Vus l'avais consegnà

Vus avais elegì: per posta, sur la chascha da brevs da la vischnanca u directamain a l'urna. Ma tge capita ussa cun Vossa vusch?

Tut las cuvertas electoralas sa tschentan tar la vischnanca

La gronda part da las electuras e dals electurs elegia per posta. En quest cas porta la Posta il material electoral emplenì a la vischnanca – u la vischnanca va per quel tar la Posta. Tar la consegna a l'urna u a temp en la chascha da brevs da la vischnanca, sa tschenta il material directamain tar la vischnanca. En quest connex datti differentas mesiras da segirezza. Per exempel na dastga mai ina persuna suletta svidar la chascha da brevs da la vischnanca.

Ina pitschna part da las electuras e dals electurs po er eleger sin via electronica. Dapli infurmaziuns tar il e-voting.

Tgi po votar ed eleger sin via electronica?

Bleras e blers dumbravuschs

Las cuvertas vegnan messas a disposiziun per la dumbraziun. Tut tenor la grondezza da la vischnanca dovri per dumbrar las vuschs localitads pli grondas sco ina halla da gimnastica. En citads pon vegnir activads plirs tschients u schizunt passa 1000 dumbravuschs. Tut tenor la vischnanca sa tracti da persunas voluntaras u da persunas ch'èn vegnidas tschernidas ed obligadas casualmain. Mintgatant dumbra ina vischnanca las vuschs er en plirs lieus, u ina vischnanca vischina pli gronda dumbra las vuschs.

La dumbraziun po chaschunar blera lavur

En in emprim pass avran ils dumbravuschs las cuvertas da consegna. Els controlleschan, sche l'attest da votar è suttascrit. (Excepziuns: chantuns Basilea-Citad ed Appenzell Dador, nua ch'i n'è betg necessaria ina suttascripziun.) Senza la suttascripziun n'èn las vuschs betg valaivlas. Las cuvertas electoralas serradas che cuntegnan ils cedels electorals vegnan perquai dadas vinavant mo, sche la suttascripziun è avant maun. En in segund pass vegnan avertas er questas cuvertas. En chantuns, nua che las votantas ed ils votants ston metter ils cedels electorals per las elecziuns dal Cussegl naziunal e dal Cussegl dals chantuns en la medema cuverta electorala, ston ussa vegnir separadas las glistas per il Cussegl dals chantuns e quellas per il Cussegl naziunal.
• Da maniera relativamain facila pon alura vegnir dumbradas las vuschs per las elecziuns dal Cussegl dals chantuns (quasi dapertut elecziuns da maiorz).
• Facilas da dumbrar èn er las vuschs per las elecziuns dal Cussegl naziunal en chantuns cun mo in sez (Uri, Sursilvania, Sutsilvania, Glaruna, Appenzell Dador ed Appenzell Dadens).
• En tut ils auters chantuns chaschuna la dumbraziun da las vuschs per las elecziuns dal Cussegl naziunal dapli lavur (elecziuns da proporz). Il pli simpel èsi anc da dumbrar glistas nunmidadas. Pli cumplitgà èsi en cas da glistas midadas.

Co ch'ils resultats vegnan tramess al chantun ed a la Confederaziun

Cur che la vischnanca ha dumbrà tut las vuschs, transmetta ella il resultat al biro electoral dal chantun. Il biro electoral chantunal quinta ensemen tut ils resultats da las vischnancas. Suenter èsi cler, tgi ch'è elegì:
• En ils chantuns pitschens cun mo in sez en il Cussegl naziunal (UR, OW, NW, GL, AR ed AI) è elegida quella persuna che ha las bleras vuschs.
• Tar las elecziuns dal Cussegl dals chantuns èsi tut tenor il chantun different, tge quota da vuschs ch'i dovra per l'elecziun. Eventualmain datti er in segund scrutini.
• En chantuns cun dapli ch'in sez en il Cussegl naziunal vegni elegì tenor proporz. Qua vala il princip: «L'emprim la glista e suenter las persunas che candideschan.» Quai vul dir ch'i sto l'emprim vegnir sclerì, quants sezs che las singulas glistas survegnan. Suenter survegnan entaifer las glistas quellas candidatas e quels candidats cun las bleras vuschs ils sezs en il Cussegl naziunal.

Dumbraziun dals cedels electorals da las elecziuns dal Cussegl naziunal en ils chantuns cun elecziun da proporz

La finala communitgescha il biro electoral chantunal ils resultats a la Confederaziun che publitgescha ils resultats provisorics dal di d'elecziun.

Metter en salv ils cedels electorals

Suenter il di d'elecziun ston ils chantuns u las vischnancas anc metter en salv ils cedels electorals. Pir cur che l'Uffizi federal da statistica ha rectifitgà ils resultats e cur ch'i n'èn betg pli pendents recurs u proceduras penalas, pon ils cedels electorals vegnir destruids.