directamain tar il cuntegn

Candidatas e candidats ier ed oz: Els daventan pli e pli numerus. Ed adina pli giuvens

Las emprimas elecziuns dal Cussegl naziunal tenor la procedura da proporz han gì lieu l’onn 1919. Dapi lura èn cumparidas sin plaun naziunal novas partidas, e cun ellas è er s’augmentà il dumber da glistas ed il dumber da candidatas e candidats. Co è il candidat tipic per il Cussegl naziunal sa midà en il decurs dal temp? L’analisa da l’Uffizi federal da statistica.

Adina dapli glistas

Avant quatter onns èn vegnidas inoltradas en ils chantuns cun procedura da proporz 422 glistas. Quai èn 57 dapli che l’onn 2011. Ventg onns pli baud, pia l’onn 1995, eran quai anc 278 e l’onn 1971 pir 151. Questas cifras derivan da las relevaziuns da l’Uffizi federal da statistica (UST).

Tenor l’UST è quest augment d’attribuir a la creaziun da glistas regiunalas e da glistas specificas per la schlattaina e per la vegliadetgna. L’onn 2015 hai dà 191 glistas da quest gener (48 dapli che l’onn 2011), 126 da quellas èn stadas glistas da giuvenils.

Interessant è er ch’il dumber da glistas è, en cumparegliaziun cun l’onn 2015, s’augmenta oravant tut en ils chantuns Son Gagl (+8) e Tessin (+7). Dentant è el sa diminuì en ils chantuns Sviz (-4) e Berna (-2).

Adina dapli candidatas e candidats

En ils chantuns cun procedura da proporz è er l’augment dal dumber da candidatas e candidats surprendent: L’onn 2015 han 3788 persunas cumbattì en ils chantuns cun procedura da proporz per in sez en il Cussegl naziunal. Quai èn 330 persunas dapli che quatter onns pli baud. L’onn 1928 importava quest dumber anc 727 persunas. A partir dals onns 1940 fin la fin dals onns 1960 fluctuava il dumber da candidatas e candidats enturn 1000. Silsuenter è el s’augmentà considerablamain: Gia l’onn 1975 han 1947 persunas candidà e l’onn 1987 eran quai gia 2400 persunas.

Tranter ils chantuns cun las pli bleras candidaturas èn stads Turitg cun 873 candidatas e candidats (2011: 802), suandà da Berna cun 567, da Vad cun 326 e d’Argovia cun 288 (2011: 545 resp. 334 resp. 280). Ils chantuns cun las pli paucas candidaturas èn stads il Giura cun 24 candidatas e candidats (2011: 16) e Schaffusa cun 21 (2011: gia 21).

L’augment il pli considerabel è vegnì registrà en ils chantuns Turitg (+71), Tessin (+54) e Friburg (+32). En ils chantuns Sviz (-14) e Vad (-8) è il dumber da candidaturas percunter sa diminuì cumpareglià cun l’onn 2011.

Candidatas e candidats da quaranta onns

La vegliadetgna media da las candidatas e dals candidats importava l’onn 2015 40,6 onns. Il ultims decennis è ella sa midada mo levamain: Uschia avevan las candidatas ed ils candidats che han participà a las elecziuns l’onn 1971 en media 45,7 onns. L’onn 1987 importava la vegliadetgna media 43,1 onns e l’onn 2011 40,5 onns.

Interessant è che la quota da candidatas e candidats sur 60 onns (9,6%) e da quals sut 30 onns (9,3%) è stada l’onn 1971 praticamain medem gronda. Avant quatter onns haveva in terz da las candidatas e dals candidats (34,1%) damain che 30 onns. La quota da candidatas e candidats sur 60 onns importava percunter mo 12,1%.

Candidaturas da dunnas

En il decurs dals ultims decennis è la quota da dunnas tar las candidaturas en ils chantuns cun procedura da proporz strusch sa midada. L’onn 1995 importava ella gia 34,9%, l’onn 2007 35,2%. L’onn 2011 è ella sa diminuida a 32,8% ed è alura s’augmentada l’onn 2015 sin 34,5%.

Remartgabel è che las candidaturas da dunnas en il chantun Basilea-Citad importavan l’onn 2015 44,3%, en il chantun Zug 40% ed en il chantun Giura 37,5%. Sut 30 % è la quota da dunnas tar las candidaturas dentant restada en ils chantuns Schaffusa (23,8%), Neuchâtel (24,1%), Vad (26%), Tessin (27,9%) e Friburg (29,8%).

Uffizi federal da statistica: Elecziuns dal Cussegl naziunal 2015 – Glistas e candidaturas (tudestg e franzos)
Uffizi federal da statistica – Infurmaziuns politicas